Apeldoorn ontsnapt met 7-3
Apeldoorn ontsnapt met 7-3.
Afgelopen zaterdag stond in ons eigen denksportcentrum de wedstrijd tegen de Stukkenjagers op het programma. Een taai team dat nu al voor het derde jaar op rij Meesterklasse speelt ondanks dat het door velen elk seizoen als topfavoriet voor degradatie wordt gezien. Met gemiddeld 129 ratingpunten verschil per bord, waren we dan ook groot favoriet. Dat was echter ook het geval in het seizoen 2024/25, toen we thuis met 2,5-7,5 ten onder gingen. Daarnaast was de overwinning van afgelopen seizoen ook zwaarbevochten.
Gelukkig wordt ons team de laatste jaren geleid door Merijn van Delft. Merijn weet de troepen altijd op scherp te zetten. Enkele weken voor de wedstrijd verscheen er een e-mail in de inbox met daarin de opstelling, locatie en andere nuttige info. Waar veel teamcaptains het daar bij zouden laten, deed onze voorman er nog een schepje bovenop. Op welhaast Cruijffiaanse wijze werd er deze keer op gehamerd om vooral ‘gezond te spelen’. Thomas Beerdsen, toch al een beetje de diva van ons team, besloot dit uitstekende advies volledig in de wind te slaan.
Sprangers, Remco
Beerdsen, Thomas
Meesterklasse (2.7)
1.e4 c6 2.d4 d5 3.e5 Lf5 4.h4
Je zou dit met een gerust hart de moderne hoofdvariant van de Caro-Kann kunnen noemen. Tal maakte het mainstream door het in zijn tweede match met Botwinnik veelvuldig te gebruiken, maar ik moet altijd aan Koen Leenhouts denken na 4.h4. Ik zat enkele borden verderop bij het NK t/m 14 in 1998, en keek vol bewondering naar de partij Leenhouts-Van den Oord, die verder ging met 4…h6 5.g4 Lg6?! 6.h5 Lh7 7.e6 fxe6 8.Ld3 Pf6 9.Lxh7 Txh7 10.Dd3 Pa6 11.Dg6+ Kd7 12.Pf3 en wit stond gewonnen. Het was voor het eerst dat ik dit concept in actie zag, en het heeft een onuitwisbare indruk op me gemaakt.
4…h6
Dit speelde ik ook op de Olympiade, in onze match tegen Armenië. Meer solide is 4…h5, waarover later in dit verslag meer.
5.g4 Le4 6.f3 Lh7 7.e6
Hoewel zeer verleidelijk, denk ik toch dat 7.Ld3 Lxd3 8.Dxd3 e6 9.h5, betere kansen op voordeel biedt. Wit heeft een fijn ruimtevoordeeltje op de koningsvleugel.
7…c5 8.Pe2
Vorige maand nog, volgde 8.Ld3 Pc6 9.Lxh7 Txh7 10.Pe2 Pf6 11.Kf2 g6! in Lenaerts-Beerdsen, Mülheim 2026, en zwart won een soepel potje.
8…Pc6 9.Pf4 fxe6 10.Ld3
Dit stond allemaal vrij vlotjes op het bord, en dat is verrassend te noemen, want zwart staat al beter.
10…Pf6 11.g5
En dit is zelfs de beslissende fout!
11…Lxd3 12.Dxd3 hxg5 13.Pxe6 Dd6 14.Dg6+ Kd7 15.Pxc5+ Kc7 16.Le3
16…e5
Thomas’ verlangen om de stelling te openen is logisch, maar 16…e5 is eigenlijk een zet die twee vraagtekens verdient. Het gierige 16…Dg3+ 17.Lf2 Dxf3 18.Tg1 gxh4 is simpel en sterk.
17.Pc3 a6 18.Df7+ Le7 19.0–0–0
De verkeerde volgorde! Als wit eerst 19.Pe6+ speelt, dan volgt op 19…Kd7 sterk 20.Pa4! wat na zowel 20…Dxe6, als 20…Db4+ 21.c3 Dxa4 een winnend schaak op c5 mogelijk maakt. Beter is daarom 19…Kb8, maar ook dan heeft wit groot voordeel na 20.0-0-0.
19…exd4 20.Pe6+
Nu gaat het weer rap bergafwaarts. Wit had twee prima alternatieven in 20.hxg5 en 20.Lxd4 Pxd4 21.The1.
20…Kd7 21.Pxd4 Pe5 22.Dxg7 Tag8
En zo is plots de dame ingesloten. De partij kwam daarna tot een spoedig einde met
23.Dxg5 Txg5 24.hxg5 Txh1 25.Txh1 Pc4 26.gxf6 Lxf6 27.Th7+ Kc8
0–1
Toch is dat nog niet het einde van het verhaal. Toen ik een rondje langs de borden maakte, vroeg ik me af wat er in de diagramstelling op 23.Dxg8 zou volgen. De engine is uiteraard genadeloos, maar ik durf te stellen dat deze zet wit nog goede (praktische) kansen op behoud zou hebben gegeven. Oordeelt u zelf:
Als zwart verdergaat zoals in de partij, met 23…Txg8 24.hxg5 Pc4 25.gxf6 Lxf6, dan volgt ineens 26.Pe4! dxe4 27.Pf5! en wit ontsnapt. Ook 25…Pxe3 26.fxe7 Pxd1 27.Txd1 is niet overtuigend.
De enige winnende zet is 23…Pxg8! maar zwart moet dan wel de zettenreeks 24.Pf5 De6 (24…Db8 25.The1!) 25.Txd5+ Kc8 26.Pd4 Df6! 27.Pe4 Txh4! 28.Txh4 Df7! vinden, en dat lijkt me niet evident. Het aardige is dat als we de engine mogen geloven, de zet 23.Pf5 aanzienlijk sterker is dan 23.Dxg8, maar dat maakt het zwart gemakkelijk na 23…Txg7 24.Pxd6 Lxd6 25.Lxg5 Tf7 26.Pxd5 Pxd5 27.Txd5 Kc6 met een technisch gewonnen eindspel. Zwart heeft in deze laatste variant geen enkele moeilijke zet hoeven vinden.
Zo kwamen we dus snel op 1-0. Merijn speelt al enkele seizoenen uitsluitend met zwart en dat bevalt iedereen uitstekend. Dit keer besloot hij zelf de troepen voor te gaan en op het eerste bord plaats te nemen. Ik maakte me even zorgen, zo vlak na de opening. Merijn spendeerde in die fase flink wat tijd, en hoewel ik graag zou willen schrijven dat al die geïnvesteerde tijd ook zichtbaar was op het bord, zou ik daarmee de waarheid enig geweld aandoen.
Dovgaliuk, Oleksandr
Van Delft,Merijn
Meesterklasse (2.1)
1.d4 Pf6 2.Pf3 g6 3.b3 Lg7 4.Lb2 0–0 5.Pbd2 d5
Hoewel dit natuurlijk niet echt een kritiek moment in de partij is, is zwarts laatste zet wel enigszins verstrekkend, omdat deze de structuur voor langere tijd bepaalt. Zelf ben ik meer gecharmeerd van een opstelling met 5…d6, of, nog iets directer, 5…c5.
6.e3 b6 7.Ld3 Lb7 8.0–0 Pbd7 9.Pe5 Pxe5
Deze ruil voelt een tikje ongezond. 9…c5, gevolgd door …Tc8 etc., was de normale voortzetting.
10.dxe5 Pd7 11.f4
11…e6
Dit is in zekere zin ongelijk bekennen. De kritieke follow-up is 11…f6, want het witte centrum moet worden aangetast. Merijn vertrouwde 12.e6 Pc5 13.f5, niet, en inderdaad lijkt wit na 13…Pxd3 14.cxd3 gxf5 15.Pf3 Lc8 16.Pd4 c5 17.Pxf5 Lxe6 18.Dg4 Lxf5 19.Txf5 voldoende compensatie te hebben voor gelijk spel. Toch is dit de aangewezen weg, want de partijvoortzetting is onprettig.
12.Pf3
Het begin van een mindere fase voor de witspeler. 12.Dg4!? ziet er zeer aantrekkelijk uit. Wit gaat met h2-h4-h5 en Pd2-f3 een initiatief op de koningsvleugel beginnen.
12…Pc5 13.De2 a5 14.h4 a4 15.h5 Pxd3 16.cxd3 axb3 17.axb3 Txa1 18.Txa1 c5 19.d4 Dd7
20.Ta7
In het chique etablissement waar wij na afloop van de match onze gezamenlijke maaltijd genoten, werd nog even gekeken naar 20.Ph2!? en dat ziet er op het eerste gezicht eng uit. Stockfish kent echter geen angst en geeft 20…c4 21.Pg4 gxh5 22.Pf6+ Lxf6 23.exf6 Kh8 24.Dxh5 Tg8 met de evaluatie 0.00. Waarvan akte.
20…Ta8 21.Txa8+ Lxa8 22.Da6 Db7 23.Dxb7 Lxb7
Op dit moment werd ik optimistisch, in verband met het loperpaar en de algemene trend van de partij, maar het is allemaal net niet voldoende om er echt iets van te maken.
24.hxg6 hxg6 25.Kf2 La6 26.Ke1 Lf8 27.Lc3 Ld3 28.Kd2 Le4 29.Pe1 Kh7
Ook 29…c4 kwam nog even in de analyse voorbij, maar na bijvoorbeeld 30.b4 g5 31.b5 Le7 32.g3 Kg7 33.Pc2 Lxc2 34.Kxc2 Kg6 35.g4 heeft wit een vesting en is er geen doorkomen aan.
30.dxc5 bxc5 31.La5 g5 32.g3 Kg6 33.Pd3 Lxd3 34.Kxd3 Kf5 35.Ld8 gxf4 36.gxf4 c4+ 37.bxc4 dxc4+ 38.Kxc4 Ke4 39.Kb5 Kxe3 40.Lg5 Ke4 41.Kc6 La3 42.Kd7 Kf5
43.Ke8 Kg6 44.Lh4 Lb4 45.Lg3 Ld2
½–½
De verjonging die vorig jaar met Tommy Grooten en Oscar Zecha werd ingezet, gaat ook dit seizoen door. Met Noah Ritzerveld hebben we weer een enorme slag geslagen. Hoewel ik al wel wat partijen van hem had gezien, had ik hem nog niet eerder van dichtbij aan het werk gezien. In deze match zat ik de hele middag naast hem, en viel het me op hoe hij een strategisch complex middenspel met speels gemak, en in hoog tempo, naar voordeel voerde.
Ritzerveld, Noah
Bokorovics,Bertalan
Meesterklasse (2.2)
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Le3 e5 7.Pb3 Le7 8.f3 Le6 9.Dd2 h5 10.Pd5 Pxd5 11.exd5 Lf5 12.Le2 a5 13.a4 Pd7 14.0–0 0–0 15.Lb5 Pf6 16.h3 h4 17.c4 Ld7
Een typische Siciliaan, waarbij het op het eerste gezicht niet direct duidelijk is hoe wit vorderingen moet boeken op de damevleugel. Met een aantal rake klappen laat Noah zien hoe de vork in de steel zit.
18.Tfd1 b6 19.Df2 Tb8 20.Pc1 Te8 21.b4!
Erg fraai! Na 21…axb4 22.Pa2 b3 23.Pb4 is zwart in grote strategische problemen.
21…Dc7 22.bxa5 bxa5 23.Pb3
Wit heeft enorme progressie geboekt op de damevleugel. Bokorovics blijft echter taai verdedigen, en vindt de beste praktische kans.
23…Lxb5 24.cxb5 Dc3 25.Tab1 Dc4
Deze stelling was ook uitgebreid onderwerp van discussie bij het avondeten. De ervaren rot Stefan Kuipers was niet gecharmeerd van het gespeelde 26.La7, en stelde 26.b6 voor, om na 26…Dxa4 27.Dd2 groot voordeel te claimen. Dat is terecht, maar toch kan zwart met 26…Da6! in de partij te blijven. Op het eerste gezicht lijkt 27.Df1 een sterk antwoord, omdat zwart na 27…Da8 28.Db5 nauwelijks meer kan bewegen, maar het kwaliteitsoffer 27…Txb6! 28.Lxb6 Dxb6+ geeft voldoende compensatie. Sterker lijkt 27.Pa1! om pas na 27…Ld8 met 28.Df1 voort te zetten. Nu volgt op het ‘kwaliteitsoffer’ 28…Txb6 immers 29.Txb6! en verliest zwart een vol stuk. De engine komt daarom op de proppen met 28…Da8 en nu is zowel 29.Tb5 e4! als 29.Db5 Te7 30.Dc6 Teb7! onduidelijk.
Wit kan het ook proberen om te draaien door met 26.Dd2 te beginnen. Nu is 26…Dxa4 27.b6! uiteraard niet goed, en 26…Ld8! 27.Pxa5 Lxa5 28.Dxa5 Pxd5 vind ik er gevaarlijk uitzien voor zwart.
26.La7
Hoewel het wat absurd klinkt, leidt deze zet bij correct spel geforceerd tot een theoretisch remise-eindspel.
26…Dxa4 27.Lxb8 Txb8 28.Da7 Txb5 29.Dxe7 Txb3 30.Dxd6 Txb1 31.Txb1 Dd4+ 32.Kh1
32…Pxd5
32…Dxd5! is correct, want na 33.Dxd5 Pxd5 34.Tb5 Pf4 35.Txe5 g6! is het eindspel van drie tegen drie op een vleugel remise. Het sleutelidee is om na 36.Kh2 Kg7 37.g3 (37.Txa5 Ph5!) 37…hxg3+ 38.Kxg3 Pe6 39.Txa5, de zet 39… f5 te spelen: elke andere zet verliest!
33.Dd8+
Helaas! Ik vroeg me tijdens de partij af hoe het eindspel is na 33.Tb5 33…Pe3 34.Dxd4 exd4 35.Txa5, en dat blijkt verloren te zijn! Ondanks dat de d-pion hier zelfs nog op het bord staat, slaagt zwart er niet in om het paard naar f4 te krijgen, en dat maakt dat de stelling verloren is. Zie bijvoorbeeld 35…g6 36.Ta4 Pf5 37.Kg1 Kg7 38.Kf2 Kf6 39.f4! Ke6 40.Ke2 Kd5 41.Kd3 Ke6 42.Ke4 Kf6 43.Ta6+ Kg7 44.Ke5 en zwart zit in zetdwang. Na 44…Pe3 45.Kxd4 Pxg2 46.Ke4 is het paard ingesloten. Veel beter is daarom 33…Pc3! want nu bereikt zwart na 34.Dxd4 exd4 35.Txa5 Pe2, gemakkelijk veld f4 en is er zelfs tijd om de stelling nog wat verder te versterken met een zet als 35…g6, alvorens naar f4 te springen.
Hoe interessant ook, voor de evaluatie van de stelling is vooral de zet 33.Dd7!! van belang. Het is er zo een die je even in je blikveld moet krijgen. Het is op slag uit, want de witte dreigingen De8+ en Tb7 zijn niet te stoppen.
33…Kh7 34.Dxa5
Een laatste kans was wellicht 34.Tb7, maar na bijvoorbeeld 34…Pf6 35.Dxd4 exd4 36.Txf7 d3 37.Tf8 Pd5 38.Td8 Pf4 39.Kg1 a4 40.Kf2 a3 41.Ke3 g5 gaat zwart geforceerd remise maken.
34…Pf4
Nu heeft zwart weinig meer te vrezen. Noah drong nog lang aan, maar de evaluatie veranderde niet meer.
35.De1 Pd3 36.De4+ Dxe4 37.fxe4 Pf2+ 38.Kg1 Pxe4 39.Tb4 f5 40.Tb5 Kg6 41.Txe5 Kg5 42.Te7 Kf6 43.Te8 g5 44.Kf1 Pc5 45.Ke2 Pe6 46.Kf3 Pd4+ 47.Ke3 Pe6 48.Ta8 Ke5 49.Ta5+ Kf6 50.Ta2 Ke5 51.Tb2 Pf4 52.Tb5+ Kf6 53.Kf3 Pe6 54.Tb8 Pd4+ 55.Ke3 Pe6 56.Ta8 Ke5 57.Th8 Pf4 58.Kf3 Pe6 59.Th6 Pc5 60.Tg6 Pe4 61.Ke3 Kd5 62.Ta6 Pg3 63.Ta5+ Ke6 64.Kd3 Kf6 65.Kc4 Pe2 66.Ta2 Pf4 67.Kd4 Pe6+ 68.Kd5 Pf4+ 69.Kd4 Pe6+ 70.Kd5 Pf4+ 71.Kd4
½–½
Tommy Grooten had vorig jaar een geweldig debuut dat werd bekroond met een IM-norm. Twee weken geleden startte hij echter met een pijnlijke nederlaag en dan is het altijd fijn om de boel direct weer even recht te zetten. In eerste instantie leek het er overigens niet op dat dat zou gebeuren. We komen er op zet 16 in.
Grooten,Tommy
Raats,Joppe
Meesterklasse (2.8)
1.Pf3 Pf6 2.c4 e6 3.g3 b6 4.Lg2 Lb7 5.0–0 Le7 6.d4 0–0 7.b3 a5 8.Pc3 Pe4 9.Lb2 d6 10.Dc2 Pxc3 11.Lxc3 f5 12.Tfe1 Le4 13.Db2 Pd7 14.Lh3 De8 15.d5 Dh5 16.Lf1
Het is duidelijk dat de opening mis is gegaan bij wit, en desondanks vind ik het verrassend hoe slecht de stelling na 16…e5! is. Zwart gaat op de volgende twee zetten …Tf6 en …Th6 doen, en er is eigenlijk niets wat wit daar tegenin kan brengen.
16…Lf6
Een meevaller!
17.Lxf6 Txf6 18.dxe6 Txe6 19.Lg2 Th6
Tommy komt in deze fase langzaam maar zeker terug in de partij. Zwarts laatste grote kans is 19…f4! want na 20.Pd4 kan zwart met 20…Th6 een stuk offeren.
20.h3 Te8 21.Dd2 The6 22.Pg5 Lxg2 23.Kxg2 T6e7 24.Pf3 Kh8 25.e3 Pf6 26.Pd4 Dg6 27.Pe2 Pe4 28.Dd5 Te5 29.Pf4 Df6 30.Dc6 Tc8 31.Pd5 Dd8 32.Tad1 Pf6
Geen heel spannend diagram, maar toch een moment om even bij stil te staan. Tommy heeft inmiddels de boel volledig onder controle en de vraag is hoe het (kleine) voordeel uit te bouwen. Wit gaat hier, en op de volgende zet, ruil uit de weg waar dat misschien niet nodig is. Ik denk dat een zet als 29.h4 goed is, want wit hoeft de ruil 29…Pxd5 30.Txd5 Txd5 31.cxd5 niet te vrezen.
33.Pf4 De8 34.Db7
Hier staat de dame ietwat ongelukkig.
34…Pe4 35.h4 Pc5
Zwart had nu met 35…Tb8 36.Dxc7 Te7 of 36.Da7 Dc8 37.Pd5 Txd5 en 38…Ta8, een dame kunnen winnen. Ik stel daarom voor zo snel mogelijk met de partij verder te gaan.
36.Df3!
Home sweet home!
36…Df7 37.Th1 Pe4 38.Td4 Tce8 39.h5 Kg8 40.Th4 Pf6
En plotseling is daar dan toch de kans, want zwart gaat op de beruchte 40e zet in de fout.
41.Pd3!
Wint ineens de f-pion, en daarmee de partij. Tommy maakt het zeer gedecideerd af.
41…Te4 42.Dxf5 Txd4 43.exd4 a4 44.Df3 a3 45.Tf4 h6 46.Pb4 De7 47.Pc2 d5 48.cxd5 Pe4 49.Pe3 Pg5 50.Dg4 Dd6 51.Df5 b5 52.Dd3 Dd7 53.Tf5 b4 54.Pc2 Pe4 55.Te5 Pg5 56.Df5 Dd8 57.Pxb4 Tf8 58.Pc6 Dd6 59.Dd3 Dd7 60.Pe7+ Kf7 61.Dg6#
1–0
Als dit soort partijen goed vallen, is dat een goed teken voor de match. En inderdaad, ook Oscar Zecha, die even heel verdacht stond, wist zijn partij toch remise te maken.
Zhang,Xiheng
Zecha,Oscar
Meesterklasse (2.9)
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.d4 exd4 4.Lc4
Het Schots Gambiet! Waar ik eerder al even Koen Leenhouts aanhaalde, moet ik bij deze opening altijd aan Jan Smeets en Marc Erwich denken. Zij speelden het Schots Gambiet met veel succes, een kleine 30 jaar geleden en domineerden de jeugdtoernooien.
4…Lc5 5.Pg5 Ph6 6.Pxf7 Pxf7 7.Lxf7+ Kxf7 8.Dh5+ g6 9.Dxc5 d5 10.0–0 dxe4 11.c3
Tot zover niets nieuws onder de zon. Ik denk dat 11…Dd6 nu de gemakkelijkste route naar gelijk spel is.
11…Te8 12.Lf4 Lf5 13.Pa3
Wit heeft het ook niet optimaal gespeeld (12.cxd4 Dxd4 13.Dg5 lijkt fraaie compensatie te geven), en met 13…d3! had Oscar dat kunnen bestraffen. Na de partijzet is de stelling een tikje onprettig, en gaat het spoedig van kwaad tot erger.
13…De7 14.cxd4 Tad8 15.Dxe7+ Pxe7 16.Lxc7 Td7 17.Pb5 Ke6 18.Le5 Tc8 19.Pxa7 Tc2 20.b3 b6 21.Pb5 Pc6
Het kritieke moment in de partij. Wit heeft inmiddels twee pionnen meer en een technisch gewonnen stelling. Sterk is 22.Lf4! Pxd4 23.Pxd4 Txd4 24.Le3 en nu bijvoorbeeld 24…Td6 25.h3 h5 26.a4 en wit wint. Wit’s 22e, en vooral 23e zet, brengen Oscar weer terug in de partij.
22.Pa3 Te2 23.Tfe1 Txe1+ 24.Txe1 Pxe5 25.dxe5 Ta7!
Dit heeft Zhang vermoedelijk gemist. Nu a2 valt en e5 zwak is, is de winst voor wit ineens ver weg.
26.Pc4 Txa2 27.Pxb6 Kxe5 28.Pc4+ Kd4 29.Td1+ Kc3 30.Pd6 Kxb3 31.Pxf5 gxf5 32.g3 Kc4 33.Td7 h5 34.Tf7 Ta5 35.Kg2 Kd4 36.Th7 f4 37.gxf4 e3 38.fxe3+
38.Kf3!? exf2 39.Td7+ Kc5 40.Kxf2 had het zwart nog wat lastiger gemaakt, in verband met de afgesneden positie van de koning. Nu is de remise vrij overzichtelijk.
38…Kxe3 39.Kg3 Ke4 40.Tf7 Tb5 41.Kh4 Ta5 42.h3 Tb5 43.Tf8 Ta5 44.Tf6 Tb5 45.Th6 Kxf4 46.Txh5 Txh5+ 47.Kxh5 Kf5 48.h4 Kf6 49.Kh6 Kf7 50.Kh7 Kf8 51.h5 Kf7 52.h6 Kf8 53.Kh8 Kf7 54.h7 Kf8
Pat! Een fijne save.
½–½
In de al eerder genoemde verloren match tegen Stukkenjagers speelde Max Warmerdam remise tegen Helmut Froeyman. Ze zaten deze keer weer tegenover elkaar en het lijkt erop dat Helmut een manier heeft gevonden om het slechtste in Max naar boven te halen.
Warmerdam, Max
Froeyman, Helmut
Meesterklasse (2.6)
1.d4 f5 2.Pf3 Pf6 3.Lf4 g6 4.e3 Lg7 5.c4 0–0 6.Pc3 d6 7.h4 Pc6 8.Db3 Kh8 9.d5
Dit is een eerste stevige misser. In deze opstelling is juist c4-c5 de geijkte methode, want alle witte stukken staan klaar voor die push. Max weet dit natuurlijk ook allemaal wel, maar als je een off-day hebt, komen er soms zetten door die je zelf nauwelijks kunt verklaren. Uw verslaggever kan daarover meepraten. Zwart zou al kunnen reageren met 9…e5!? wat een interessant stukoffer impliceert na 10.dxc6 exf4 11.cxb7 Lxb7 12.Dxb7 fxe3 13.fxe3 Tb8 14.Dxa7 Pe4. Wat Froeyman speelt is ook prima overigens.
9…Pb8 10.Le2 Pa6 11.Pd4 De8 12.Td1 c6 13.Lf3 Pc5 14.Dc2 cxd5 15.cxd5 Ld7 16.h5 Pxh5 17.Lxh5 gxh5 18.De2 Pe4 19.Txh5
Ik snap de wens om de dames en daarmee ook de winstkansen op het bord te houden, maar dit vraagt wel erg veel van de witte stelling. 19.Dxh5 houdt het zwarte voordeel binnen de perken.
19…Tc8 20.Df3 Dg6 21.Dh3
Iedereen kent ze wel, die teamgenoot die in een doodnormale stelling ineens 30 minuten uittrekt om even lekker tot de kern te komen. Ook bij mijn eigen Apeldoorn zie ik dit met enige regelmaat gebeuren. Het is een voor mij onbekend fenomeen waar ik altijd met enige verwondering naar kijk; alle betrokkenen weten dat het niet logisch is om in vliegende tijdnood te komen, en toch blijft het patroon zich voortdurend herhalen. Op dit moment had Max nog 1 minuut op de klok, wat overigens zelfs voor zijn doen, vrij extreem is!
21…Pxc3 22.bxc3 Txc3 23.Lh6
23…Tf7
Zwart mist een geforceerde winst met 23…Lxh6 24.Txh6 f4! maar de variant gaat verder en is niet zo eenvoudig. Pas na 25.Txg6 Lxh3 26.Tg5 h6! 27.Th5 Lg4 28.Txh6+ Kg7 29.Th4 Lxd1 30.Pe6+ Kg8! 31.Kxd1 Tfc8 32.Tg4+ Kf7 33.Txf4+ Ke8 staat zwart echt gewonnen, en verder is ook 25.Dh4 Dg7 26.exf4 Tc4! relevant.
24.Pe2 Tc2 25.Lxg7+ Dxg7 26.Pd4 Tc5
En hier had zwart zonder meer 26…Txa2 kunnen doen, want na 27.Tc1 Tf8 28.Tc7 Tc8! is de winst niet ver weg.
27.Df3 De5
27…f4!
28.Pb3 Tc2 29.Pd4 Tc5 30.Pb3 Tc2 31.Pd4
Ook Froeyman is intussen in tijdnood gekomen en besluit eieren voor zijn geld te kiezen. Ik vermoed dat hij 31…Txa2 32.Tc1 overschat heeft, want 32…De4! is daar een heel krachtig antwoord.
½–½
Snel verder! Na een voor mij desastreus verlopen Olympiade had ik kort na thuiskomst een afspraak staan met Nico Zwirs. Nico wilde wat snelschaken en op die manier enkele varianten testen waar hij onlangs naar had gekeken. Nu heb ik Nico hoog zitten, maar ik had wel zin in een paar blitzpotjes om de wrange nasmaak van de Olympiade weg te spoelen. Daar heb ik me lelijk in vergist! Er werd de vloer met me aangeveegd, en ik ging huiswaarts zonder enige gevoel van eerherstel. Uiteraard waren mijn verwachtingen voor Nico dan ook hooggespannen voor deze match. Het was een van de kalmere partijen, waarin ik het gevoel had dat Nico steeds aan de betere kant stond, maar het nooit écht voldoende was voor serieus voordeel.
Beukema, Stefan
Zwirs, Nico
Meesterklasse (2.5)
1.c4 e6 2.g3 d5 3.Lg2 Pf6 4.Pf3 Le7 5.0–0 0–0 6.b3 a5 7.Pc3 c6 8.Lb2 b6 9.Te1 La6 10.d3 b5 11.cxb5 cxb5 12.e4 b4 13.Pa4 Pc6 14.Tc1 Lb5 15.Lxf6 Lxf6 16.e5 Le7 17.d4 Lxa4 18.bxa4 Db6 19.Te2 Tac8 20.Tec2 Pa7 21.Dd3 Txc2 22.Txc2 Tc8 23.Txc8+ Pxc8 24.Pd2 Dc6 25.Pb3 Ld8 26.Lf1
Deze stelling is uiteraard objectief remise, maar als er iemand beter staat is het zwart. De pion op d4 is zwak en ook a2 kan kwetsbaar zijn. Met 26…Pe7 had zwart hier nog enkele vragen kunnen stellen. Nu is 27.Da6 (zoals in de partij) verkeerd, want na 27…Dxa6 28.Lxa6 Lb6 gaat de d-pion verloren. Wit moet 27.Db5 spelen en nu 27…Dxb5 28.Lxb5 Lb6 29.g4! om het paard van veld f5 te houden. Zwart speelt dan 29…g5 met het idee om met …Pg6, …Kg7 en …f6 de e- voor de f-pion te ruilen. Het lijkt me allemaal een tikje onprettig voor wit.
26…g6 27.Da6 Dxa6 28.Lxa6 Pe7 29.Kf1 Lb6 30.Ke2 Pf5 31.Kd3
Nu d4 stevig is gedekt kan er weinig meer misgaan. Stefan maakt het einde nog wel even leuk door 50.Lxf7 te spelen en daarmee de enorme remisemarge van het schaakspel bloot te leggen.
31…h5 32.h3 Kf8 33.g4 hxg4 34.hxg4 Ph4 35.f4 Pg2 36.f5 gxf5 37.gxf5 exf5 38.Lb7 Pf4+ 39.Ke3 Pg6 40.Lxd5 Pxe5 41.Kf4 Pd3+ 42.Kxf5 Pb2 43.Lc6 Ke7 44.Ke5 Pd1 45.Kd5 Pc3+ 46.Kc4 Kd6 47.Le8 Ke7 48.Lc6 Kd6 49.Le8 Ke7 50.Lxf7 Kxf7 51.a3 Pxa4 52.Kb5 Pc3+ 53.Kxb6 a4 54.Pc1 bxa3 55.Ka5 Ke6 56.Kb4 a2 57.Pxa2 Pxa2+ 58.Kxa4 Kd5 59.Kb3 Kxd4
½–½
Bij Tim ging er kort na de opening iets mis en daardoor kwam hij in een vervelend eindspel/dameloos middenspel terecht. Zeker toen op zet 21 ook nog eens lopers geruild werden op f6 kreeg zwart een serieuze plus. Tim verdedigde echter uitstekend en wist al snel het grootste voordeel te neutraliseren. Wat er daarna gebeurde, is een wonder!
Lammens,Tim
Van Roon,Sjoerd
Meesterklasse (2.10)
1.d4 d5 2.Pf3 Pf6 3.Lf4 c5 4.e3 Pc6 5.c3 e6 6.Pbd2 Le7 7.Pe5 Pd7 8.h4 Db6 9.Tb1 cxd4 10.exd4 Pdxe5 11.dxe5 f6 12.exf6 Lxf6 13.Ld3 e5
Het kritieke moment, kort na de opening. Wit heeft een, voor mij, verrassende voortzetting, namelijk 14.Dh5+ g6 15.Lxg6 hxg6 16.Dxg6+ Ke7, en nu is 17.Le3! de zet die je even moet zien. 17…d4 verliest dan, vanwege 18.Pe4! en 17…Dd8 18.Lc5+ Kd7 19.Pe4 Le7 20.Lxe7 Dxe7 21.Pf6+! Kd6! 22.Td1, ziet er enorm gevaarlijk uit. Tot slot is ook 17…Dc7 18.g4! gevaarlijk voor zwart, maar vooral niet 18.Lc5+ Ke6! 19.Pf3 Dg7! en wint.
14.Le3 Dc7 15.Dh5+ Df7 16.Dxf7+ Kxf7
Nu heeft zwart niet veel meer te vrezen, integendeel!
17.Lc2 Le6 18.a3 Tad8 19.Lb3 The8 20.Lg5 h6 21.Lxf6 gxf6 22.0–0 Lf5
Vermoedelijk is 22…f5 hier de beste kans om iets van het ruimtevoordeel te maken. Na 23.f4 e4 heeft wit nog een lange weg te gaan.
23.Tbd1 Ld3 24.Tfe1 f5 25.Pf1 e4 26.Pe3 Pe7 27.f3
Hier ergens kwam ik polshoogte nemen en leek het me dat wit alles weer helemaal op orde had.
27…Kf6 28.g3 Td6 29.Td2 Ted8 30.fxe4 dxe4 31.Tf2
Nog steeds kan zwart risicoloos door proberen te drukken, met iets als 31…Tb6 32.La2 h5. Wat volgt is moeilijk onder woorden te brengen.
31…Ke5
32.Txf5+ Pxf5 33.Pg4#
Mocht Tim ooit zalig worden verklaard, dan zal in de bewijslast naar deze partij worden verwezen.
1–0
Bij Stefan gebeurden er weinig opmerkelijke dingen. Enigszins speculatief spel van tegenstander Nick Bijlsma werd koeltjes opgevangen, en de hele partij stond zwart onder druk. Uiteindelijk resulteerde dat, na een uur of 5, in een punt.
Kuipers,Stefan
Bijlsma,Nick
Meesterklasse (2.4)
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Pf6 4.d3 Le7 5.0–0 0–0 6.a4 d5 7.exd5 Pxd5 8.h3 b6
Hier zag ik Stefan even fronsen, en inderdaad is dit een nieuwe zet die door Nick na 10 minuten nadenken werd gespeeld. Het komt neer op een pionoffer waarvan ik goed begrijp dat Stefan daar weinig trek in had.
9.Te1 Lb7 10.Pbd2
Wit kan zeker 10.Pxe5 Pxe5 11.Txe5 spelen, maar achter het bord is het moeilijk in te schatten hoeveel compensatie zwart heeft na 11…Dd6 12.Te1 Tae8 optisch ziet het er niet slecht uit.
10…Pf4 11.Pe4 Ld6
Zwart had er beter aan gedaan om met 11…Pg6 het paard terug te trekken, want 12.Lxf4! exf4 13.c3 gevolgd door d4 geeft wit al groot positioneel voordeel.
12.Ld2 h6 13.Tb1 Dd7 14.Pxd6
Zeer sterk is 14.Ph4! met het idee om op f4 te slaan, Pf6+ te spelen, en na …gxf6 Dh5 een mataanval te beginnen. Aardig is de variant 14…Kh7 15.Pg5+ hxg5 16.Dh5+ Kg8 17.Pg6 en spoedig mat.
14…Dxd6 15.Lxf4 exf4 16.d4 Tad8 17.c3
Zo heeft Stefan dan toch de gewenste structuur bereikt, en daarmee een prettig en langdurig voordeel. Jaloersmakend was de rust die hij hier uitstraalde. Alleen daarom wist ik al hoe laat het was.
17…Pa5 18.Ld3 c5 19.Le4 Tfe8 20.Lxb7 Pxb7 21.Dd3 Pa5 22.Db5 Pc6 23.Txe8+ Txe8 24.a5
Misschien iets te geforceerd? Wit had ook met een klein zetje als 24.Td1 de spanning in de stelling kunnen houden.
24…Tb8 25.axb6 cxd4 26.b7 Dc7 27.cxd4 Dxb7 28.Df5 Td8
Volgens de computer maakt het allemaal niet veel uit, maar 28…Dc7, om de f-pion nog even op het bord te houden, lijkt makkelijker. Zwart hoeft de penning 29.Tc1 niet te vrezen in verband met 29…Pxd4.
29.Dxf4 Db3 30.De3 Dd5 31.Td1 Tb8 32.Td2 Td8 33.Dc3 a5 34.Kh1 g6 35.Tc2 Td6 36.De3 Kg7 37.Tc5 De6 38.Dc3
Stockfish komt hier met 38.Dd2! De4 39.Dc3! waarna het ineens allemaal net verkeerd staat bij zwart.
38…Df6 39.Tc4 Pb4 40.Dd2 Pc6
Zet 40 is gehaald en wit heeft inmiddels een serieuze pluspion. Toch is het niet gemakkelijk om die pion in winst om te zetten. Daar blijkt nog een tweede tijdnoodfase voor nodig te zijn!
41.Kg1 Td5 42.Dc3 Td6 43.Kf1 Pb4 44.Dd2 Td5 45.Tc5
Waarschijnlijk is torenruil niet verstandig. Wit had wellicht iets als Kg1, Dc3, Tc8 kunnen doen, om dreigingen tegen de vijandelijke koning op te zetten.
45…Df5 46.Txd5 Dxd5 47.Pe5 De4 48.Kg1 h5 49.Pf3 Db1+ 50.Kh2 De4 51.Dc3 Df5 52.b3 Kg8 53.Dc7 Pd3 54.Kg1 Pf4 55.Db8+ Kh7 56.Db7 Kg7 57.Kh2 Pd3 58.Kg1
Nick heeft zich heldhaftig verdedigd en 58…g5! zou de kroon op het werk zijn. Wat gaat wit eigenlijk doen tegen de dreiging …g4?! Maar de klok…
58…Pf4 59.Kh2 Pd3 60.Dc7 Pxf2 61.De5+ Df6
In tijdnood ziet 61…Dxe5+ 62.Pxe5 er wat tricky uit, want wit gaat de a-pion winnen. Toch is 62…Kf6 63.Pc6 Ke6 64.Pxa5 Kd5 eigenlijk vrij eenvoudig remise.
62.De3
62.De2! wint op slag.
62…Dd6+ 63.g3
Beide spelers moeten gedacht hebben dat de partij hier voorbij was, want het paard op f2 is ingesloten.
63…Pd1
Met 63…Dd5!! kan zwart nog remise maken. Het idee is dat na 64.Dxf2 Dxb3, de a-pion zwart voldoende tegenspel verschaft. Wonderlijk!
64.Dd2 h4 65.Pxh4 Df6 66.Dxd1 Df2+ 67.Pg2
1–0
En toen was er nog een partij over. Ik zie u denken, hij heeft zijn eigen partij tot het laatste bewaard om even lekker uit te pakken. Niets is minder waar – ik was simpelweg als laatste klaar. Eerder memoreerde ik al dat mijn Olympiade bepaald geen succes was en die lijn werd helaas doorgetrokken in onderstaande partij. Het schoot zelfs even door mijn hoofd om mijn positie als verslaggever te misbruiken en de partij met slechts een paar zinnen af te doen. Dat zou echter laf zijn, en dus, vooruit, met frisse tegenzin; daar gaan we.
Baselmans,Luuk
l’Ami,Erwin
Meesterklasse (2.3)
1.e4 c6 2.d4 d5 3.e5 Lf5 4.h4 h5
We zagen eerder al hoe Thomas hier zegevierde met 4…h6. Zijn eerste vraag na de partij was dan ook waarom ik niet dezelfde zet had gespeeld.
5.Ld3 Lxd3 6.Dxd3 Da5+ 7.Pd2 e6 8.Pgf3 Ph6 9.0–0 Pf5 10.a4 Le7 11.Pb3 Da6 12.Dd1 Pd7 13.g3 Tc8 14.Kg2 c5 15.Lf4 g6
Hier was ik niet ontevreden, en overwoog met 15…c4 16.Pc1 b5 verder te gaan. Na 17.Pe2 b4 18.Lg5, was ik echter niet zeker van mijn zaak. De damevleugel is gesloten, en wit gaat met Pe2-f4 een initiatief op de andere vleugel beginnen. De engine zegt hier overal 0.00, dus daar heb je verder ook weinig aan.
16.c3 b6 17.Te1 Pb8 18.Lg5 Pc6 19.Lxe7 Pcxe7 20.Ta3
Hoewel ik wits laatste zet niet helemaal begreep, werd ik in deze fase toch al wat minder enthousiast. Zwart heeft dan wel gelijk spel, maar wat ga ik eigenlijk doen om de partij te winnen? Het grote probleem is mijn koning. Op het moment dat ik rokeer, volgt snel iets als Dd2-g5, en g3-g4 met een vervelend initiatief tegen mijn koning. Als ik de koning echter in het midden laat, blijft mijn toren op h8 buitenspel en is het veel lastiger om op een succesvolle manier de stelling te openen. Ik deed dat nu wel, wellicht een tikje te vroeg.
20…cxd4 21.Pbxd4 Db7 22.De2 a6 23.Td1 Tc4 24.Taa1 Pc6 25.Pxc6 Dxc6 26.Pd4 Dc5 27.Pb3 Dc7 28.Pd4 Dc5 29.Pb3
Luuk speelt het allemaal heel solide, en eigenlijk had de partij hier remise moeten worden. De ‘winstpoging’ die nu volgt, grenst aan totale waanzinnigheid.
29…Dc8 30.Pd4 Pe7 31.Df3 Dc7 32.Df6 Tf8 33.Td3 Pc6 34.b3 Tc5 35.Pf3
Het verschil met het vorige diagram is treffend. Mijn koning is in vreselijke problemen en wit staat op het punt dat nog eens extra te benadrukken door de stelling met c4 te openen.
35…Pe7 36.Tc1
Niets mis mee, maar 36.c4 dxc4 37.bxc4 Txc4 38.Pg5 is een stuk krachtiger. Opgeven wordt dan een serieuze kandidaatzet.
36…Pc6 37.Tcd1 Kd7
Probeer bij het uitvoeren van zo’n zet nog maar eens je gezicht in de plooi te houden.
38.c4
38.Dg7! wint op slag, want na 38…Dd8 39.b4 Tc4 40.Txd5+ stort alles in.
38…Pb4 39.cxd5 Txd5 40.Txd5+ Pxd5
Met zet 40 in de boeken kregen we er beide weer een half uurtje bij, zodat ik mij ervan kon vergewissen dat 41.Txd5+ op slag wint. Mijn tegenstander verzonk nu in gedachten, naar ik aannam, om de details uit te werken. Dit gaf me de gelegenheid om even de stand van zaken op te nemen. Gelukkig gingen we winnen, wat ik verder ook zou doen.
41.Dg5
Een merkwaardig moment, en het duurde even voordat ik besefte dat ik na deze zet weer helemaal terug in de partij ben. Winnend is 41.Txd5+ exd5 42.e6+ Kc8 en nu niet 43.Pg5, waarvan ik tijdens de partij dacht dat het ook won, vanwege 43….d4 44.Ph7 Td8 45.exf7 d3 46.f8D d2 en zwart blijkt het net te houden. Beter is daarom 43.Pe5 d4 44.Kh2! en zwart heeft geen zet. Er dreigt simpelweg Pxg6. Het moet gezegd worden dat ook 41.Pg5 heel sterk is. Op 41…Kc8 volgt eenvoudig 42.Df3.
41…Dc2 42.Td2 Dxb3 43.Dh6 Db4 44.Td4 De7 45.Pd2 Kc7 46.Pe4 Kb8 47.Pd6
Ondanks de pluspion blijft de stelling lastig. Mijn koning is op b8 nog steeds niet erg veilig, en dus besloot ik de boel te forceren…
47…f6 48.Pc4 Tg8 49.Dd2 fxe5 50.Pxe5 Dc7 51.De2 Db7 52.Kh2
Voorbeeld (opent in een nieuwe tab)
…nou, dat heeft lekker uitgepakt. Wit heeft totale controle en in lichte paniek besloot ik de stelling verder te openen. Ook dat was niet de beste beslissing.
52…g5 53.hxg5 Txg5 54.Pf3
Ik was heel erg bang voor 54.Tc4! en dat blijkt terecht. Na 54…Ka8 55.Pc6 is zwart in enorme problemen. Zo verliest 55…Dd7 bijvoorbeeld op 56.Tg4! met dubbele dreiging op a6 en g5.
54…Tf5 55.Ph4 Tf8
Ik stopte met rekenen na 55…Tf6 56.De5+ Ka7 57.Txd5 Txf2+ 58.Kg1 maar het aardige is dat 58…Dxd5 59.Dxd5 exd5 60.Kxf2 a5!! remise maakt.
56.Dxe6 Pc7 57.De2 Dc6 58.f4!
Erg sterk. Ondanks het al wat uitgedunde materiaal, moet ik heel voorzichtig blijven.
58…Dc5 59.Tc4 Te8 60.Te4 Dc6 61.Txe8+ Dxe8 62.Dxe8+ Pxe8 63.Pf5
Toch wel een opluchting, want het verliesgevaar is nu dan eindelijk geweken. Of..?
63…b5
Blundert direct een pion weg. De variant 63…Kc7 64.Kh3 b5 65.axb5 axb5 66.Kh4 b4 67.Kxh5 b3 68.Pd4 b2 69.Pb5+ Kc6 70.Pa3 Kc5 71.f5 Kb4 72.Pb1 Kb3 had de partij tot haar ‘logische’ einde gebracht.
64.axb5 axb5 65.Pd4 Pd6 66.Kh3 b4 67.Pc6+
En uiteraard niet 67.Kh4 Pf5+!, en wint.
67…Kc7 68.Pxb4 Kd7 69.Pd5 Ke6 70.Pe3 Kf6
Gelukkig is de verdediging niet al te moeilijk, want we waren inmiddels beide op onze increment aangewezen.
71.Kh4 Kg6 72.Pd5 Pf5+ 73.Kh3 Kf7 74.Kg2 Ke6 75.Pc3 Kf6 76.Kf3 Ke6 77.Pd1 Pd4+ 78.Ke3 Pf5+ 79.Kf2 Pd4 80.Pe3 Kf6 81.Pg2 Pf5 82.Ph4 Ph6 83.Kf3 Pg4 84.Pg2 Ph2+ 85.Ke4
En wit bood remise aan. Een resultaat waar ik niet over mag klagen.
½–½
Wat moet je daar nu van zeggen? Een hoogst merkwaardige middag in Apeldoorn. Het is verre van denkbeeldig om te stellen dat de uiteindelijke uitslag van 7-3 heel makkelijk andersom had kunnen vallen. In de strijd om het kampioenschap zijn er in ieder geval weer twee belangrijke matchpunten gepakt, maar het is duidelijk dat het in de komende ronden beter moet! In ronde 3 wacht de kraker in en tegen Limburg.

Klik hier voor de partijen via Chessbase
Klik hier voor de partijen via Lichess




















